Bí ẩn trên cao nguyên Nazca

0
264
hoa-tiet-la cao nguyên Nazca-Peru
hoa-tiet-la cao nguyên Nazca-Peru

Cao nguyên Pampas de Jamana phía Nam Peru, khu vực nằm giữa hai thị trấn Nazca và Palpa, là nơi còn lưu giữ hơn 300 hình vẽ và ký hiệu hình học lạ kì. Từ trên không du khách có thể nhìn thấy rõ những di chỉ vẫn còn chứa đựng nhiều điều bí ẩn về nguồn gốc. những giải thích chưa trọn vẹn càng khiến cho những hình vẽ ở Nazca thêm kỳ thú và cuốn hút.

Kể từ khi được phát hiện, những hình vẽ ở Nazca luôn là đề tài của rất nhiều cuộc tranh luận. Nằm trên cùng sa mạc Nazca thuộc Peru, và mặc dù có những nét tương đồng so với những hình vẽ được tìm thấy ở Ai Cập, Malta, Mỹ (Missisippi và California), Chile và Bolivia; nhưng số lượng, đặc tính, kích thước và đặc điểm văn hoá (được nhận định thuộc thời kì Hispanic) của các di chỉ tại đây vẫn là đối tượng thu hút sự quan tâm lớn của các nhà khoa học trên thế giới.

Hình vẽ bí ẩn ở cao nguyên Nazca
Hình vẽ bí ẩn ở cao nguyên Nazca

Vùng đồng bằng lớn trên bờ biển Peru có chiều rộng tới 400km bao gồm: Pampas of Jumana (San Jose), Socos, EI Ingenio bao quanh tỉnh Nazca ( cách Lima 450km về phía Nam), được xem là khu vực khô cằn nhất trên trái đất. Lượng mưa tại sa mạc cát và những khu vực bao quanh dãy Andes là rất ít (khoảng 20 phút/ năm). Những đặc điểm về khí hậu và điều kiện địa hình (bằng phẳng, đá phủ nhiều trên bề mặt) đã hạn chế tác động của gió, giúp bảo tồn các hình vẽ còn tương đối nguyên vẹn đầy đủ như ngày nay. Không có nhiều bụi và cát bao phủ trên bề mặt, tác động của mưa và gió ít giúp ta có thể quan sát rõ những di chỉ độc đáo này. Cùng với các đặc điểm trên, sự tồn tại của phần đất cái cứng phía dưới có màu nhẹ tạo thành địa điểm lí tưởng cho những hoạ sĩ vẽ nên những kiệt tác.

Lớp đá trên bề mặt có chứa oxit sắt. Nhờ đó qua nhiều thế kỷ, những hình vẽ được phủ lên bởi một màu đồng tối tuyệt đẹp. Khi bóc lớp đá bề mặt lên, chúng mang màu sắc tương phản. Sự có mặt của lớp đá phía trên khiến ta có cảm giác các hình vẽ và đường kẻ được khắc vào trong cát. Đâu đó xuất hiện những đường nét tạo thành bởi đá trên các gò nhỏ với kích thước khác nhau. Nhiều hình vẽ, đặc biệt là những hình được vẽ sớm, được sắp xếp bằng đá và đá dăm xung quanh, nổi bật trên nền cát. Cách bố trí tập trung và sắp xếp cạnh nhau của các đường kẻ và hình vẽ là minh chứng rõ nét cho sự dày công lao động của con người cổ xưa qua nhiều thế hệ, gắn với những thay đổi văn hoá qua những giai đoạn khác nhau.

Những hoạ tiết đẹp độc lạ trên cao nguyên
Những hoạ tiết đẹp độc lạ trên cao nguyên mà người ta cũng chưa biết tại sao mà có được.

Các hình vẽ thể hiện động vật, hoa, cây, dụng cụ và còn gồm cả những hình vẽ tượng hình (anthropomorphic) với tỉ lệ lớn kết hợp với nhiều đường kẻ. Ví dụ điển hình là hình vẽ miêu tả sinh vật lỳ lạ có 2 bàn tay khổng lồ, trong đó một bàn tay chỉ có 4 ngón. Những dụng cụ lao động của con người cũng được mô tả như: sợi, dệt, và “tupus” (cái trâm). Hầu hết các hình thù đều được định theo một tỷ lệ hợp lý, cho phép người khác có thể vẽ dọc theo định dạng của những hình vẽ. Dọc theo các sườn dốc xuất hiện ít hơn những hình vẽ tượng hình. Tác phẩm nổi tiếng nhất là có hình dạng một phi hành gia dài 32m, được Eduardo Herran phát hiện năm 1982. Còn nhiều hình vẽ đơn giản thể hiện định dạng hình học như: góc, hình tam giác, chùm, xoắn ốc, hình chữ nhật, đường lượn sóng và vòng tròn đồng tâm. Trên cao nguyên còn xuất hiện những đường kẻ dài và được vẽ chằng chịt trong khu vực vài km theo các hướng.

Các đường kẻ Nazca được phát hiện tình cờ trên chuyến bay vào năm 1927 và các dòng mới đã được phát hiện vào cuối những năm 1980. Tại một số tháp quan sát trên tuyến đường cao tốc xuyên Châu Mỹ (Pan-American Highway), ta hoàn toàn có thể nhìn thấy những hình vẽ nhưng tầm nhìn bị hạn chế. Cách tuyệt vời nhất để nhìn các hình thù trải rộng với kích thước lớn là từ trên cao. Thật không dễ dàng để bảo vệ công trình có một không hai ở Nazca này khỏi những tác động bên ngoài. Giống những phế tích cổ khác như Machu Piccu, dưới tác động của thiên nhiên (gió, mưa) và con người đã khiến cho di chỉ này phải đối mặt với nhiều nguy cơ. Trong những năm gần đây, các hình vẽ ở Nazca đã xuống cấp dần theo thời gian gây ra chủ yếu bởi những người tìm kiếm đồ dùng của người tiền Inca. Những lăng mộ bị đào bới, hàng trăm hang hốc, rác thải và vật liệu vương vãi. Các công trình khai thác đồng và vàng, trong đó có khu hầm được xây từ năm 1997, nằm phía dưới hình thang dài 2 dặm có niên đại 2000 năm tuổi, đã gây ảnh hưởng lớn đến di chỉ bởi những vết  xe chạy qua. Hơn một thập kỷ qua, nhiều nhà quảng cáo, chiến dịch tranh cử đã để lại những thông điệp lớn trên đá và cát nằm giữa những hình vẽ cổ, trong khu vực cách Lima 250 dặm về phía nam. Vào năm 1998, lu lụt và lở đất do hiện tượng EI Nino đã làm tổn hại nghiêm trọng một số khu vực. Để phát triển hệ thống điện phục vụ dân sinh, nhiều công ty đã dẫn hệ thống cáp qua và xung quanh khu vực này.

Một góc chụp khác về những đường nét trên cao

Dù những hình vẽ Nazca đã được đề cử là Di sản thế giới của UNESCO nhưng chính phủ của Peru vẫn phải đang nỗ lực bào vệ di sản quốc gia này khỏi bị phá huỷ. Các nhà khảo cổ học nói họ đang mong đợi sự giúp đỡ, thông qua các nguồn tài trợ cũng như sự bảo tồn trong nước, để biến địa danh được xem là cái nôi của nên văn minh Tân thế giới trở thành một địa danh được biết đến nhiều hơn và ngày càng hấp dẫn du khách.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here